روستای قلعه بالا

 

قلعه بالا

موقعيت و تاريخچه روستاي قلعه بالا از توابع بخش بيارجمند شهرستان شاهرود با مختصات جغرافيايي 56 درجه طول شرقي و 3 درجه عرض شمالي در 24 کيلومتري جنوب شرقي بيارجمند واقع شده است. ارتفاع اين روستا از سطح دريا 1250 متر است. آب و هواي آن در تابستان گرم وخشک و در زمستان سرد و معتدل است. بخش بيارجمند، يکي از نواحي قديمي استان سمنان است که روستاي قلعه بالا نيز در اين ناحيه واقع شده است. بقعه هاي سيدمحمد و پير سيد و برخي از آثار تاريخي ديگر در روستاي قلعه بالا نشانگر پيشينه و قدمت اين روستاست. مردم روستاي قلعه بالا با لهجه محلي شاهرودي صحبت مي کنند، مسلمان و پيرو مذهب شيعه جعفري هستند. الگوي معيشت و سکونت براساس نتايج سرشماري سال 1375 روستاي قلعه بالا 594 نفر جمعيت داشته است که در سال 1385 به 536 نفر کاهش يافته است. درآمد اکثر مردم روستاي قلعه بالا از فعاليت هاي زراعي و دامداري تامين مي شود. گندم، جو، کنجد، فلفل، لوبيا، سيب زميني، گردو، بادام، انگور و انار از محصولات زراعي و باغي روستاي قلعه بالا به شمار مي آيند. گوشت، پشم و فرآورده هاي لبني نيز از محصولات دامي اين روستا هستند. روستاي قلعه بالا در يک محدوده کوهستاني استقرار يافته و بافت مسکوني متمرکزي دارد. اکثر خانه هاي روستاييان در يک طبقه با سقف هاي مسطح و در شيب و دامنه کوه ساخته شده اند. به طوري که روستاي قلعه بالا به صورت پلکاني شکل گرفته شده است. عمده مصالح به کار رفته در خانه هاي قديمي مشتمل بر سنگ، گل، خشت و چوب است. اما در خانه هاي جديد از مصالح آهن، سيمان، آجر و گچ استفاده مي شود. جاذبه هاي گردشگري روستاي کوهپايه اي قلعه بالا با مجموعه کم نظيري از جاذبه هاي طبيعي و تاريخي يکي از روستاهاي ديدني استان سمنان است. همجواري روستا با دشت هاي دلبر و علي انگر از ويژگي هاي ممتاز روستاي قلعه بالاست. اين دشت ها از مناطق حفاظت شده ملي است و از زيستگاه هاي يوزپلنگ و گورخر آسيايي مي باشند. در آميختگي مناظر زيباي کوهستاني و چشم اندازهاي اغوا کننده سراب هاي کويري، از جلوه هاي کم نظير طبيعت روستاي قلعه بالاست. پشته هاي پهن، کوه هاي کم ارتفاعي هستند که سطح صافي دارند و از جمله جاذبه هاي بديع محسوب مي شوند. دره مار و چشمه هاي قدس و معصوم از نواحي تفرجگاهي اين روستاست. امامزاده سيد محمد و امامزاده پير سيد، از اماکن زيارتگاهي روستاي قلعه بالا هستند و مورد احترام مردم مي باشند. مردم روستاي قلعه بالا همانند ساير ايرانيان اعياد ملي و مذهبي نوروز، فطر، قربان، غدير و مبعث پيامبر (ص) را به جشن و سرور وايام وفات و شهادت ائمه به ويژه ايام محرم (تاسوعا و عاشورا) را به تعزيه خواني و سوگواري مي پردازند. موسيقي مورد علاقه مردم روستاي قلعه بالا، ترانه ها و نغمه هاي محلي است که غالبا در جشن ها و مراسم عروسي خوانده و نواخته مي شوند. قالي، از عمده ترين محصولات صنايع دستي اين روستاست که در طرح هاي زيبا و به دست زنان هنرمند بافته مي شود. بيشتر مردم روستاي قلعه بالا از پوشاک محلي استفاده مي کنند. هفت سنگ و الک دولک (چوکالسو بازو) از بازي هاي رايج مردم اين روستاست. مهم ترين سوغاتي هاي روستاي قلعه بالا شامل فلفل، زيره سبز، کنجد، تخمه آفتاب گردان و ديگر محصولات صيفي و باغي است. انواع اشکنه، ماست جوش، قوروتي (کشک بادمجان) آبگوشت و آش ترش از معروف ترين غذاهاي محلي روستاي قلعه بالاست. دسترسي: روستاي قلعه بالا از طريق شهرهاي شاهرود، ميامي و بيارجمند با جاده اي آسفالت قابل دسترسي است.

دق بیارجمند - کویرهای ایران

کویر کوچکی است که در بخش شرقی کویر دامغان قرار گرفته است. 1055 متر از سطح دریا ارتفاع دارد . این کویر بطور فصلی خشک شده و چشمه های پراکنده ای چندی نیز در بخش شرقی آن گسترش دارند. صفحات باد کرده و وجود چشمه های فوق الذکر در اطراف آن نشاندهنده آن است که سطح آبهای زیرزمینی در این کویر بالا است.مجاری خروجی این کویر بوسیله مخروط افکنه متعلق به دامنه های شمالی و جنوبی این دره تنگ شده است. این مخروط افکنه ها بر روی سطح کویر نیز گسترش دارند.

 

کمتر از 10% سطح این کویر را پلتفرمهای چند وجهی با محیطی تیره رنگ فرا گرفته است که بیشتر در اطراف چشمه ها متمرکز بوده و قطر متوسط آنها به 30 متر می رسد. هیچ اثری از نوار ساحلی در اطراف این کویر دیده نمی شود ولی چنین بنظر می رسد که قسمتی از دریاچه ای باشد که زمانی کویر حاج علی قلی دامغان را پوشانده بوده است.

راه های ورود به منطقه :
از شهرستان بیارجمند به سمت جنوب غربی راه خاکی قرار دارد که پس از طی مسافتی در حدود 45 کیلومتر از داخل این کویر می گذرد و به طرود منتهی می شود.

تورگردشگری پارک ملی توران

 

برنامه هاي تور: 

روز اول : صرف ناهار در شاهرود ، بازديد از کاروانسراي بزرگ مياندشت ،شب زيباي به ياد ماندني و حرکت شبانه به سمت روستاي زيباي قلعه بالا و اقامت شبانه در خانه هاي روستايي

روز دوم : بازديد از روستاهاي گيور ،دزيان ، قلعه بالا ، ناهار در قلعه بالا ، حرکت به سمت رود خانه باستاني کال شور ، ادامه مسير به سمت روستاي مدفون شده درب آهنگ در زير شنهاي روان ، صرف شام و  اقامت شبانه در روستاي رضا آباد  

روز سوم :بازديد از روستايي زيبا محصور شده در رمل هاي ماسه اي منطقه خوار توران ، پياده روي در کوير ، ناهار در روستا ، حرکت به سمت روستاي نَهَرو بازديد از روستاهاي کويري احمد آباد ، زمان آباد ، کلاته هيزمي  ، شام و اقامت در روستاي نَهَر.

روز چهارم :صعودي آرام به بلنداي زيباي جرجيس پيامبر و تماشاي چشم اندازي زيبا ، صرف ناهار در روستا و برگشت به شاهرود و پايان سفر

خدمات تور:

بيمه ، راهنما ،اقامت خانه هاي روستايي ، گشتها ، تمامي وعده هاي غذايي ،سرويس هاي محلي

مدت زمان تور :

سه شب و چهار روز

بهره‌برداری از سایت تکثیر گورخر آسیایی در بیارجمند

بیارجمند - خبرنگار اطلاعات: سایت تکثیر و رهاسازی گورخر آسیایی اردیبهشت ماه سال آینده در بیارجمند به بهره‌برداری می‌رسد.

سرپرست اداره پارک ملی توران بیارجمند با بیان مطلب بالا گفت: این پروژه که برای پیشگیری از انقراض نسل گورخر آسیایی اجرا می‌شود، هم‌اکنون از پیشرفت 50 درصدی برخوردار است.

وی با بیان این که امسال 26 مورد تخلف در رابطه با شکار و تعلیف غیرمجاز دام در این منطقه صورت گرفته است گفت: 61 نفر که اقدام به شکار غیرمجاز گونه‌های آهو، قوچ، میش، کل و بز کرده بودند، به مراجع قضایی معرفی شدند.‌

وی خسارات وارده به محیط زیست منطقه از سوی متخلفان را بیش از 71 میلیون ریال اعلام کرد.

شب معرفی جاذبه های گردشگری شاهرود

در یکصد و سی و نهمین نمایشگاه بزرگ کتاب کشور که از ششم تا دوازدهم بهمن ماه در  شاهرود برگزار شد مراسمی با عنوان شبی با میراث فرهنگی و معنوی و معرفی بزرگان و مفاخر شهرستان شاهرود برگزار شد .

به گزارش روابط عمومی اداره میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری شهرستان شاهرود : شب معرفی جاذبه های گردشگری یکی از برنامه های جنبی نمایشگاه کتاب شاهرود بود که با استقبال خوب بازدیدکنندگان مواجه گردید .

در این مراسم که با حضور کارشناسان و دوستداران صنعت گردشگری در محل گردهمایی نمایشگاه برگزار شد با پخش چند ویدئوکلیپ ویژگی های میراث معنوی و مردم شناسی و گردشگری قاره کوچک توسط کارشناسان توضیح داده شد . شایان ذکر است بیش از یک هزار نقشه گردشگری بین بازدید کنندگان توزیع شد .

غفلت در گردشگری استان سمنان تا کی ؟

نویسنده : محمد دامغانی

در سال 2009 و در هزاره سوم میلادی هر کجا و هر زمان از صنعت گردشگری به عنوان صنعت برتر و پاک در جای جای مراکز برنامه ریزی و توسعه اقتصادی سخن به میان می آید و در کشور ما نیز بر این اساس در سند چشم انداز 20 ساله کشور ، برنامه ریزی هایی شده و از این رو آمار گردشگران در افق سال 1404رقمی معادل 20 میلیون نفر در سال متصور شده است و این حرکت با برنامه ریزی اصولی و علمی سازمان ها با تلاش بی وقفه از 3 سال پیش در حال پیگیری است و بر اساس آخرین آمارها از سوی سازمان میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری کشور در  مقايسه آمار ورودي گردشگران سال 1384 با سال 1386 نشان مي‌دهد كه تعداد يك ميليون و 160هزار گردشگر ورودي به 2 ميليون و 170 هزار گردشگر در سال 1386 افزايش یافته و بر اين پايه تصمیم بر این است زود‌تر از افق سندچشم‌انداز به سقف تعيين شده براي ميزباني گردشگران برسیم .

به هر حال اگر قرار است این اتفاق بیافتد در موازات دیگر استان ها چه اقدامی شده است .  در استانی (سمنان) که 23 منطقه نمونه گردشگری و دو شهر گردشگری بین المللی به تصویب رسانده شده . در استانی که برخی از مناطق آن در جهان بی نظیر است و گردشگران اروپایی ، آمریکایی و آسیایی به آن عشق می ورزند . و در حسرت سفر به آنجایند . در استانی که مأمن اوتاد عالم عرفان و زادگاه عرفان شرق است ، در استانی که آثار تاریخی و باستانی ما قبل تاریخ و دوره های مختلف باستانی آن با ارزش است . در استانی که  مناطق حفاظت شده ، پارک های ملی ، کویرها و جنگل های بکر حاشیه جنوبی سلسله جبال البرز و فلات مرکزی ایران زبانزد خاص و عام است . در استانی که از صنایع دستی و میراث معنوی غنی برخوردار است ، پتانسیل های مهمی است که این سال ها ناشناخته و مهجور مانده است و فرصت ها را مانند گذر نسیم سرد و خاموش از دست می دهیم و با از بین رفتن این جاذبه ها و غفلت ما از دیگر استان ها عقب مانده ایم . حال این پرسش به ذهن می رسد در این استان پهناور برنامه ریزی و سمت و سو دهی این بخش مهم اقتصادی ، فرهنگی و حتی سیاسی به کدامین سو نشانه رفته است که اینگونه شاهد رکود بخش های مختلف اماکن اقامتی – خدماتی و پذیرایی هستیم ؟ و گاه و بیگاه  با تخریب آثار تاریخی و اکوتوریستی بکر منطقه دل دوستداران میراث فرهنگی و طبیعت مردان را به درد می آورد و دریغ از یک فریاد دلسوزانه ای که بلند شود ؟ 

تجاوز به حریم تپه حصار دامغان تخریب اماکن تاریخی مجاور خیابان سعدی سمنان ، زباله دانی شدن آثار تاریخی گرمسار ، تجاوز به حریم آثار تاریخی استان و خانه ها ، آب انبارها و حتی مساجد و اماکن متبرکه و تخریب ساختمان قدیم شهربانی و حمام حیدریان و شبدری و کاروانسراهای داخل شاهرود و اخیراً هم بازار تاریخی شاهرود  اینها همه و همه تیترهای روزنامه ها و رسانه هایی است که رسالت خویش را به خوبی و دلسوزانه انجام می دهند  و لیکن آیا گوش شنوایی هست !؟

بیاییم موشکافانه و منصفانه  به این قضیه مهم که در تحولات اقتصادی استان ما نقش بسزایی خواهد داشت بپردازیم :

 

بیارجمند

بیارْجُمَنْد، بخش و شهری به همین نام در شهرستان شاهرود از استان سمنان. این نام در منابع به صورتهای بیار و گُمندار(مرعشی، 86)، بیار و جومند(جمند) و بی‌ارجمند نیز آمده است(نک‍: عتبی، 360؛ حافظ ابرو، 2/107؛ ستوده، 163). بیارجمند مرکب از نام دو روستای «بیار» و «جمند» است، که جزء اول آن همان بئار، جمع کلمۀ عربی بِئر به معنای چاه است(ابن‌منظور، ذیل بأر؛ حافظ ابرو، همانجا؛ لسترنج، 366) و جزء دوم به قلعه‌ای در قومس اطلاق می‌شده(رشیدالدین، 102) که به صورتهای جومندر و جوزمندر هم نوشته شده است(نک‍: اعتمادالسلطنه، 4/2293).

بخش بیارجمند: این بخش متشکل از دو دهستان به نامهای بیارجمند و خوارتوران، ویک شهر به نام بیارجمند و 48 آبادی دارای سکنه است(نشریه...، 29؛ سرشماری، نتایج، پانزده). این بخش از شمال به بخش میامی شهرستان شاهرود، از خاور به بخش روداب شهرستان سبزوار و بخش انابد شهرستان برداسکن و از جنوب و جنوب خاوری به بخشِ دستگردان شهرستان طبس و از باختر به بخش مرکزی شهرستان شاهرود محدود است. بخش بیارجمند در منطقۀ دشت کویر واقع شده، و بجز مسیلهایی که گاه در بهار پرآب می‌شود، رودخانۀ قابل‌توجهی ندارد و آب و هوای آن معتدل مایل به گرم و خشک است(فرهنگ جغرافیایی...، 9؛ جعفری، 224).
اقتصاد این بخش برپایۀ کشاورزی و دامداری استوار است که به علت خشکی هوا بازدهی متوسطی دارد. آب کشاورزی بخش بیارجمند از کاریز و چاههای ژرف و نیمه‌ژرف تأمین می‌گردد و از مهم‌ترین محصولات آن گندم، جو، تره‌بار، پنبه، زیره، انگور، هلو، زردآلو و خرما را می‌توان نام برد(فرهنگ جغرافیایی، همانجا). مراتع این منطقه در زمستان محل چرای گله‌های عشایری از سنگسر و کردهای خراسان است(حقیقت، 261-262). در کوههای خان‌خودی بر سر راه میان‌دشت و بیارجمند، معادن مس و نیز فلزات دیگر وجود دارد(جمال‌زاده، 72؛ کیهان، 3/261؛ فرهنگ اقتصادی...، «شاهرود، 4/28-5/28»).
در 1375ش جمعیت این بخش 930‘6 تن(656‘1 خانوار) بوده است(سرشماری، شناسنامه، 47). بیشتر مردم این بخش شیعۀ دوازده امامی و گروهی نیز حنفی مذهب‌اند. در میان مردم بیارجمند، برگذاری جشن سده، از یادگارهای دوران باستان، همچنان مرسوم است. مردم بیارجمند این بخش را در 55 روز مانده به نوروز برپا می‌دارند(فرهنگ جغرافیایی، 10؛ شریعت‌زاده، 468).
از آثار تاریخی بخش بیارجمند می‌توان از بقایای قلعه‌ای متعلق به دورۀ اسماعیلیان که در حدود 18 کیلومتری شهر در آبادی دزیان واقع است، نام برد. همچنین مسجد جامع شهر بیارجمند متعلق به دورۀ افشاریه و بقعۀ امام‌زاده جرجیس از دیگر آثار آنجاست(نک‍: ستوده، 164-165؛ بنی‌اسد، 369؛ شریعت‌زاده، 78).
شهر بیارجمند: این شهر مرکز بخش بیارجمند و در °55 و ´49 عرض شمالی و °36 و ´5 طول شرقی در 112 کیلومتری جنوب خاوری شاهرود واقع است. آب و هوای این شهر معتدل و خشک و نزدیک به آب و هوای کویری است. بیشترین دما در تابستانها °44 سانتی‌گراد و کم‌ترین آن در زمستانها به °15- می‌رسد و میزان بارندگی آن در حدود 110 میلی‌متر در سال است(فرهنگ جغرافیایی، 9). در 1375ش جمعیت شهر بیارجمند 464‘2 (651 خانوار) بوده است(سرشماری، نتایج، چهل‌و‌دو).
پیشینۀ تاریخی: از این دیار نخستین‌بار در اثر مقدسی یاد شده است. بستگان و نیای مادری مقدسی ـ ابوطیب‌الشوا ـ از مردم بیار بوده که از آنجا به شام مهاجرت کرده‌اند(نک‍: ص357). ازاین‌رو، وی با تفصیلات بیشتری از آنجا یاد کرده است. به گزارش مقدسی، در سدۀ 4ق/10م «بیار» شهرکی در کنار بیابان، و برگرد آن دو بارو برپا بوده است و خانه‌های شهر در میان این دو بارو قرار داشته‌اند و مسجدبزرگ شهر در میان باروی بیرونی بوده، و ویرانه‌های دژی کهن در این بخش از شهر به چشم می‌خورده است. باروی بیرونی 3 دروازۀ آهنین داشت و پیرامون شهر را کشتزارها، تاکستانها و باغهای میوه در برمی‌گرفته است و به علت کم‌آبی، برای استفادۀ بهتر از نیروی آب، آسیابهای این شهر در زیرزمین قرار داشته‌اند و آب از بالا برآنها می‌ریخته است. بیار فاقد منبر و بازار بوده، و دادوستد در خانه‌ها توسط زنان صورت می‌گرفته است. همچنین این شهر مرکز پرورش شتر و گوسفند، و محصولات عمدۀ آن کالاهای بزازی و روغن بوده است. مردمان این شهر در کار ساختمان تبحر داشته، و بیشتر آنها پیرو مذهب حنفی بوده‌اند. مالیات بیار 26 هزار درهم در سال بوده است(ص356-357، 365، 367، 371).
وصفهای مقدسی از بافت شهر بیار منطبق با شیوۀ شهرسازی ایرانیان در دورۀ ساسانیان است. اشارۀ مقدسی به وجود دو بارو بر گرد شهر و نیز وجود کهندژی ویران در آن نشان از آبادانی و اهمیت این شهر در گذشته‌های دورتر از سدۀ 4ق دارد. این شهر به روزگار مقدسی از دست دیلمیان بیرون شده بود و ظاهراً در اختیار سامانیان قرار داشت(357). حکام آن یا عملاً مستقل بودند و یا در برخی مواقع به یاغیان و گردن‌کشانی که در برابر سامانیان قیام می‌کردند، می‌پیوستند. این سرزمین میدان تاخت و تاز حکومتهای مختلفی چون آل‌زیار، آل‌بویه و غزنویان بود(حقیقت، 95).
در سدۀ 7ق/13م یاقوت بیار را میان بسطام و بیهق دانسته، و از چندتن از علما و ادبای آنجا نیز یاد کرده است(1/772). حمدالله مستوفی در سدۀ 8ق بیار را شهری متوسط وصف کرده که محصولات آن غله و اندکی نیز میوه بوده است(ص150). در 740ق/1339م با استیلای امیر وجیه‌الدین مسعود سرابداری بر بیارجمند، این شهر در قلمرو سربداران قرار گرفت(فصیح، 3/59).
در 864ق/1460م سلطان حسین‌میرزای تیموری سپاهیانی را به فرماندهی عبدالعلی‌ترخان، برای سرکوب طوایف عرب ساکن در ناحیۀ بیارجمند که موجبات ناامنی آنجا را فراهم کرده بودند، گسیل داشت(خواندمیر، 4/122). در منابع تاریخی و جغرافیایی سده‌های بعد نام بیارجمند کمتر دیده می‌شود. زین‌العابدین شیروانی در دورۀ قاجاریه بیارجمند را از شهرهای خراسان دانسته، و آن را جایی خوش با هوایی دلکش وصف کرده است. به نوشتۀ او مردم بیارجمند همه بر مذهب امامیه بوده‌اند(ص152). در اواخر سدۀ 13ق/19م شیندلر برسر راه خود از تهران به مشهد، از بیارجمند گذر کرده است. به گزارش وی بیارجمند در آن تاریخ دارای 200 خانوار جمعیت، و در تیول معیرالممالک بوده است(نک‍: سه سفرنامه، 168).
مآخذ: ابن‌منظور، لسان؛ اعتمادالسلطنه، محمدحسن، مرآةالبلدان، به کوشش عبدالحسین نوایی و هاشم محدث، تهران، 1368ش؛ بنی‌اسدی، علی، سیمای استان سمنان، قم، 1374ش؛ جعفری، عباس، دایرةالمعارف جغرافیای ایران، تهران، 1379ش؛ جمال‌زاده، محمدعلی، گنج‌شایگان، برلین، 1335ق؛ حافظ ابرو، عبدالله، تاریخ(بخش جغرافیای خراسان)، به کوشش د. کراوولسکی، ویسبادن، 1982م؛ حقیقت، عبدالرفیع، تاریخ قومس، تهران، 1362ش؛ حمدالله مستوفی، نزهةالقلوب، به کوشش گ. لسترنج، لیدن، 1331ق/1913م؛ خواندمیر، غیاث‌الدین، حبیب‌السیر، به کوشش محمددبیرسیاقی، تهران، 1353ش؛ رشیدالدین فضل‌الله، جامع‌‌التواریخ(بخش غزنویان، آل‌بویه و آل سامان)، به کوشش محمددبیرسیاقی، تهران، 1338ش؛ زین‌العابدین شیروانی، حدائق‌السیاحة، تهران، 1348ش؛ ستوده، منوچهر، قلاع اسماعیلیه، تهران، 1345ش؛ سرشماری عمومی نفوس و مسکن(1375ش)، شناسنامۀ بخشهای کشور، مرکز آمار ایران، تهران، 1378ش؛ سرشماری عمومی نفوس و مسکن(1375ش)، نتایج تفصیلی، شهرستان شاهرود، مرکز آمار ایران، تهران، 1376ش؛ سه سفرنامه، به کوشش قدرت‌الله روشنی زعفرانلو، تهران، 1347ش؛ شریعت‌زاده، علی‌اصغر، فرهنگ مردم شاهرود، تهران، 1371ش؛ عتبی، محمد، تاریخ یمینی، ترجمۀ ناصح جرفادقانی، به کوشش جعفرشعار، تهران، 1357ش؛ فرهنگ اقتصادی دهات و مزارع استان سمنان، وزارت جهادسازندگی، واحدآمار و برنامه‌ریزی، تهران، 1360ش؛ فرهنگ جغرافیایی آبادیهای کشور، ادارۀ جغرافیایی ارتش، تهران، 1367ش، ج30؛ فصیح‌خوافی، مجمل فصیحی، به کوشش محمود فرخ، مشهد، 1339ش؛ کیهان، مسعود، جغرافیای مفصل ایران، تهران، 1311ش؛ مرعشی، ظهیرالدین، تاریخ طبرستان و رویان و مازندارن، به کوشش محمد حسین تسبیحی، تهران، 1361ش؛ مقدسی، محمد، احسن‌التقاسیم، به کوشش دخویه، لیدن، 1906م؛ نشریۀ اسامی عناصر و واحدهای تقسیماتی به همراه مراکز، معاونت سیاسی وزارت کشور، تهران، 1380ش؛ یاقوت، بلدان؛ نیز:
Le Strange, G., The Lands of the Eastern Caliphate, London, 1966.

جاذبه های گردشگری دزیان / کلاته "عنابو"

ازمسیرکوهپایه به سمت شرق وبین دزیان و"پاسگاه محیط بانی دلبر"کلاته ای سبز در دل کویر بنام  

کلاته"عنابو"وجوددارد.                                                                                                           

در كلاته يك  استخر بزرگ آب و در كنار آن باغات پسته و بادام و ... ديده مي شد.

به بالاي كوه مشرف به آن که صعودکنید، از آنجا پاسگاه دلبر ديده مي شد. دیدن قله" عنابو"كه كاملاً مخروطي شكل است،از آن ارتفاع حال و هوای دیگری دارد. 

باشگاه فرهنگي ورزشي "سرخپوشان گرگان"

 

گرگان – باشگاه فرهنگي ورزشي "سرخپوشان گرگان" به عنوان برترين و فعالترين باشگاه فوتبال و فوتسال استان گلستان شناخته و معرفي شد.

به گزارش ايرنا، طي نامه اي از سوي مهندس "بهرام پيوندي" رئيس هيئت فوتبال استان گلستان و با امضاء "مرتضي شکي" دبير هيئت فوتبال استان، اين باشگاه به اين عنوان مهم معرفي شد.
در بخشي از اين نامه خطاب به "مجيد دزياني" مدير عامل باشگاه فرهنگي ورزشي سرخپوشان گرگان آمده است: گرچه ارج نهادن بر سعي و تلاش و مجاهدت شما خادمين تربيت بدني و ورزش فوتبال استان از عهده و توان زبان و قلم بر نخواهد آمد، اما بر حسب حديث شريف (لم يشکر المخلوق و لم يشکر الخالق) بدينوسيله از زحمات شما و همکارانتان در اين باشگاه تقدير و تشکر مي شود.
براساس اين گزارش، باشگاه فرهنگي ورزشي سرخپوشان گرگان، تنها باشگاه مردمي فوتبال در سطح استان گلستان است که در دو بخش فوتبال و فوتسال آقايان و بانوان فعاليت دارد.
اين باشگاه هم اکنون در بخش آقايان در رده سني اميدها و جوانان کشور داراي تيم فوتبال و در باشگاههاي فوتبال استان در رده سني جوانان تيمداري مي کند.
در بخش بانوان نيز تيمهاي فوتبال و فوتسال اين باشگاه امسال جواز حضور در رقابتهاي ليگ برتر فوتبال و فوتسال بانوان کشور را دريافت کرده اند.
تيم فوتسال بانوان اين باشگاه سال گذشته با کسب عنوان سومي رقابتهاي ليگ دسته اول جواز حضور در ليگ برتر را دريافت کرد و تيم فوتبال بانوان اين باشگاه نيز چندي پيش در رقابتهاي فوتبال ليگ دسته اول بانوان باشگاههاي کشور در اردبيل ضمن کسب عنوان قهرماني به ليگ برتر صعود کرد.

مدير عامل باشگاه فرهنگي ورزشي سرخپوشان گرگان گفت: اين باشگاه در سال ۱۳۸۳با تلاش حمايتهاي مردمي تاسيس شد و در همان سال توانست قهرمان رقابتهاي فوتبال ليگ دسته دوم باشگاههاي استان شود.
مجيد دزياني افزود: اين تيم با كسب قهرماني در آن سال جواز حضور در رقابتهاي دسته اول را كسب كرد و تيم فوتسال اين باشگاه نيز در همان سال عنوان قهرماني رقابتهاي دسته دوم استان را به خود اختصاص داد.
به گفته وي، باشگاه فرهنگي ورزشي سرخپوشان گرگان تنها باشگاهي است كه در زمينه ورزش فوتسال و فوتبال بانوان در سطح منطقه و كشور فعاليت دارد.
وي تصريح كرد: مردان و زنان اين باشگاه با رشادت و تعصب خود نشان دادند كه همه چيز به مسائل مالي ختم نمي‌شود، اما بايد بدانيم كه در بحث بانوان مشكلاتمان برابر آقايان است.
وي ادامه داد: ما در منطقه شاهد استعدادهاي بسياري هستيم كه با توجه به ورزش كشور و منطقه و كمبود سالن‌ها و زمين‌هاي ورزش در ايران، شايد تنها درصد از اين استعدادها شناسائي شده كه اميد است با تلاش مسئولان شاهد حضور صد در صدي بانوان در ورزش گرگان زمين باشيم.
دزياني در ادامه گفت: حضور و درخشش مريم رحيمي و راهيابي وي به تيم ملي فوتبال و فوتسال كشور از جمله موفقيتهاي اين باشگاه مي‌باشد.

بیمارستان دزیانی

بيمارستان در سال 1343 بنام زايشگاه زنان و زايمان ايجاد شده است و اكنون به نام  مركز آموزشي درماني دزياني ميباشد.

اين مركز بوسيله آقاي محمود سيفي تحت عنوان وصي مرحوم دزياني ايجاد و بنا گرديد كه پس از اتمام به شير خورشيد سابق و به مديريت و عامل وقت دكتر مقصودلو و معاونت ايشان خانم شهين بهادراني واگذار و مورد بهره برداري قرار گرفته است كه سند آن در اختيار شير خورشيد سابق (هلال احمركنوني) مي باشد.

 در قسمت شرقي بيمارستان در سال 1373 درمانگاه تخصصي زنان توسط آقاي حاج صاحب زاهدي ساخته شد و مورد بهره برداري قرار گرفت كه شامل اتاق معاينه پزشكان (زنان - داخلي )، آزمايشگاه كه شامل پاتولوژي، سرولوژي و هورمون شناسي ميباشد.

در قسمت غربي بيمارستان زايشگاه بازسازي و مرمت گرديد و اتاق اورژانس زايشگاه با فضاي كافي در امر سرويس دهي بيماران مراجعه كننده راه اندازي گرديد .

اتاق زايمان اين مركز مجهز به دستگاههاي الكتروشوك NST و ECGو سوني كيت ميباشد.

در سال 1374 اتاق عمل بازسازي و مرمت گرديد و دو اتاق عمل به سه اتاق عمل افزايش يافت و با بازگشايي دانشكده علوم پزشكي گرگان و آمدن پزشكان متخصص ديگر زنان و زايمان و عضو هياتهاي علمي دانشگاه كه همگي خانم ميباشند اتاق عمل اين مركز بسيار فعال مي باشد و عملهاي الكتيو كه قبلاٌ بسيار اندك بود افزايش يافته كه كه با كمبود جا و تخت در بخش مواجه گرديد كه با انتقال زايشگاه در قسمت غربي بيمارستان بخش جديد جراحي زنان راه اندازي گرديد.

اتاق عمل اين مركز و ريكاوري آن مجهز به دستگاهايي مانند : الكتروشوك و ُECG و وسايل لاپاراسكوپي و كوترريزاسيون و دستگاه پالس اكسي متر ميباشد كه در مورد لزوم مورد استفاده بيماران قرار ميگيرد.

هم اكنون 3 اتاق عمل ( اورژانس - الكتيو - لاپارسكوپي ) در مجموعه اتاق عمل اين مركز وجود دارد .

در قسمت جلوي سالن مكاني جهت داروخانه در نظر گرفته شده كه با تجهيز كردن اين واحد نياز دارويي بيماران بستري و مراجعه كننده برطرف ميگردد.

قسمت زيرين داروخانه و راديولوژي واحد اسناد و مدارك پزشكي كه با خريد يكدستگاه كامپيوتر و راه اندازي آن سعي شده است كه اطلاعات كليه اوراق و مدارك پزشكي در كامپيوتر ثبت و در موقع لزوم دسترسي به آنها آسانتر انجام گيرد.

CSR مجهز به دو دستگاه اتو كلاو ميباشد كه بطور 24 ساعته فعال و انجام وظيفه مي نمايند. 

با روند رو به رشد تعداد بيماران جوياي خدمات از اين مركز و احساس نياز به تخت هاي بيشتر بيمارستاني ابتدا بخش زنان از بخش جراحي جدا شده و در قسمت جنوبي مركز بخشي جديد به نام بخش زنان ايجاد گرديد و با افزايش تعداد بيماران بستري در اين بخش و نياز دقت و توجهات بيشتر به بارداري هاي هاي ريسك بخش زنان 2 در قسمت جنوب شرقي مركز راه اندازي شد.

 

اداره راه و ترابری بیارجمند از توابع شاهرود افتتاح شد

 

اداره راه و ترابری بیارجمند از توابع شاهرود افتتاح شد

ایسکانیوز: با حضور جمعی از مقامات و مسئولین استانی و شهرستانی اداره راه و ترابری بیارجمند افتتاح شد.

به گزارش روز یکشنبه خبرنگار باشگاه خبرنگاران دانشجویی ایران " ایسکانیوز "خلخالی معاون سیاسی و امنیتی استانداری سمنان در این مراسم و در سخنانی با ذکر این مطلب که تاسیس اداره راه و ترابری بیارجمند از خواسته های مردم منطقه می باشدخاطر نشان نمود:رسیدگی به مناطق محروم نیاز به همت و کار بیشتر دارد .
وی در ادامه عدم مهاجرت مردم منطقه و توسعه راههای ارتباطی را از عوامل پیشرفت مناطق روستایی و محروم ذکر نمود . معاون سیاسی و امنیتی استاندار سمنان در این مراسم همچنین در ارتباط با اهمیت توسعه محورها در پیشرفت استان توضیحاتی بیان داشت.
مهندس قربانپور مدیر کل راه و ترابری استان سمنان نیز در این مراسم تاسیس اداره راه و ترابری بیارجمند را از مصوبات دور اول سفر هیات محترم دولت به استان بیان نمود و خاطر نشان ساخت : تاکنون حدود یک میلیارد ریال جهت احداث این اداره راه هزینه گردیده است که 600 میلیون ریال آن از محل اعتبارات ملی بوده است .
وی در ادامه با ذکر تجهیز این اداره به 3 دستگاه گریدر ، 2 دستگاه لودر ، 4 کامیون ، یک قیرپاش و 2 دستگاه سواری جهت نگهداری راههای ارتباطی این منطقه تصریح نمود : با افتتاح این اداره شاهد ارائه خدمات مطلوب به مردم این منطقه خواهیم بود . مدیر کل راه و ترابری استان سمنان از اختصاص 2 میلیارد ریال اعتبار جهت مطالعه پروژه های راه روستایی منطقه بیارجمند و روستاهای جنوب غربی سبزوار خبر داد .
وی در ادامه با ذکر نامگذاری سال 89 به سال همت مضاعف و کار مضاعف از سوی مقام معظم رهبری خواستار تلاش و همت همه جانبه جهت احیا مناطق محروم و ساختن منطقه ای در خور شان مردم شریف آن شد.
مهندس قربانپور در خاتمه با ذکر این مطلب که استان سمنان استانی صنعتی و معدنی است و در صورت داشتن راه و ریل مناسب تولیدات صنعتی و معدنی به مناطق مصرف حمل می گردند تصریح نمود : با توسعه بسترهای حمل و نقلی تولیدات استان در مناطق همجوار و کشورهای منطقه نفوذ پذیر خواهد شد .
در پایان این مراسم طی حکمی از سوی مهندس قربانپور مدیر کل راه و ترابری استان سمنان و با اهداء توسط حضرت آیت ا... احمدی امام جمعه بیارجمند ، مهندس امیر تیموری به عنوان سرپرست اداره راه و ترابری بیارجمند منصوب شد.

450هكتار از اراضي مناطق بياباني روستاي غزازان از توابع بيارجمند شاهرود زيركشت نهال تاغ قرار گرفت

 

 مدير منابع‌طبيعي شاهرود:

خبرگزاري فارس: مدير منابع‌طبيعي شهرستان شاهرود گفت: 450 هكتار از اراضي مناطق بياباني روستاي غزازان از توابع بيارجمند شاهرود زيركشت نهال تاغ قرار گرفت.

 مجيد زماني امروز در گفتگو با خبرنگار فارس در شاهرود اظهار داشت: اين طرح در قالب طرح تثبيت شن‌هاي روان در مناطق بحراني اجرايي شد. 

وي افزود: اين مناطق همچنين تحت حفاظت و آبياري نيز قرار گرفت.
مدير منابع ‌طبيعي شهرستان شاهرود اظهار داشت: براي اجراي اين طرح، 950 ميليون ريال هزينه شد.
زماني گفت: همچنين براي جلوگيري از جاري شدن سيل، 20 هكتار از اراضي شيب‌دار در منطقه كالپوش شاهرود نهال‌كاري شد.
وي تصريح كرد: اين طرح با هدف جلوگيري از فرسايش خاك و جلوگيري از جاري شدن و كنترل سيل در حوزه آبريز سد گلستان انجام شده است.
مدير منابع‌طبيعي شهرستان شاهرود اضافه كرد: طرح نهال‌كاري با هزينه 380 ميليون ريال انجام شده و در قالب آن، 6 هزار اصله نهال مثمر در اين منطقه كاشته شد.
وي يادآور شد: اين طرح در اراضي شيب‌دار روستاي نام‌نيك منطقه كالپوش اجرا شده است. 

سفره آردي دست بافته اي براي نان( از بافته هاي سنتي زنان عشاير روستاي رضاآباد منطقۀ خوارتوران)

 استان سمنان بدليل موقعيت خاص جغرافيايي ايلات و طوايف مختلفي را در خود جاي داده است. بخش قابل توجهي از جمعيت ايلات و طوايف سنگسري، اليکايي، چوداري و هداوند در محدودۀ جغرافيايي استان سمنان استقرار داشته و به شيوه شباني و کوچندگي زندگي مي گذرانند. از اين رو شناخت زندگي عشايري ما را با فرهنگ وآداب و رسوم آنان آشنا ساخته و تصويري پويا از زندگي پيشينيان را که تا کنون بر جاي مانده به نمايش مي گذارد. در اين مقاله به يکي از بافته هاي سنتي زنان عشاير روستاي رضاآباد منطقۀ خوارتوران شاهرود تحت عنوان سفره آردي پرداخته شده است.

    روستاي رضاآباد در 56 درجه و 41 دقيقه طول شرقي و 35 درجه و 57 دقيقه عرض شمالي واقع گرديده است. اين روستا تا مرکز شهرستان شاهرود 250 کيلومتر فاصله دارد. ارتفاع روستا از سطح دريا ي آزاد 890 متر است. اهالي اين روستا همگي ازطايفه چوداري به شمار مي روند.
    «طايفه چوداري از طوايف ناشناخته کشور است که در قرون اخير از استان هرات افغانستان به منطقۀ خوارتوران شاهرود كوچ نموده و عده اي از آنان در شهرستان هاي سبزوار و فردوس به شيوه نيمه کوچندگي روزگار مي گذرانند. مرکز چوداري ها در استان سمنان، روستاي رضاآباد از توابع دهستان خوارتوران بخش بيارجمند شهرستان شاهرود است»
    بطور کلي تنوّع بافته ها در جوامع روستايي و عشايري متأثر از پرورش انواع دام مي باشد. بارونق دامداري ونيز هنرمندي زنان ايل بر تنوع بافته ها افزوده خواهد شد. دست بافته ها را مي توان يکي از قابليت هاي مهم در خصوص فنون سنتي و صنايع دستي بشمار آورد.
    بافته هاي کويرنشينان غالباً از پشم شتر و گوسفند تهيه مي شود.توليد اين دست بافته ها در جوامع عشايري توسط زنان ودختران صورت مي گيرد.
    سفره آردي از الياف ريسيده شده پشم شتر و يا گوسفند خودرنگ است که بر روي دار زميني بافته مي شود. اين بافته در اندازه تقريبي يک متر مربع همچون گليم بافته شده و نقوشي از بز و قوچ ويا اشكال هندسي دروسط و حاشيۀ آن مشاهده مي گردد. اين نقش ها بطور ذهني خلق شده و همگي برگرفته ازطبيعت پيرامون بافندگان است.پس از چلّه كشي دار زنان براي بافت پود را توسط ماکو از ميان تارها رد کرده و جهت استحكام باشانه برروي آن مي کوبند. با توجه به ارزش و جايگاه نان درسفره غذايي عشاير و نيز وجود زيراندازي مناسب براي تهيه خمير به هنگام پخت نان اين بافته همواره مورد استفاده اهالي منطقه قرارمي گيرد.
    زنان اين سفره را هنگام تهيه خمير در زير تاس بزرگ پهن کرده وبدين شكل از ريخت و پاش آرد و خمير بر روي زمين جلوگيري مي كنند. از سفره آردي براي نگهداري نان نيز استفاده مي شود. بدين شكل كه پس ازپخت نان آنرا دسته کرده، در وسط سفره نهاده و چهار گوشه آن را همچون بُقچه بر روي نان مي کشند تا از خشک شدن آن جلو گيري شود.
    دختران ايل از دوران كودكي بافت گليم، پلاس، سفره آردي و ديگر بافته ها را از مادران خود فرا گرفته وبا رسيدن به سن ازدواج خود به بافت سفرۀ جهيزيه شان اقدام مي نمايند.تهيه اين بافته از پشم شتر و نهادن آرد و نان برروي آن همگي از دلايل اهميّت وجايگاه آن در باورهاي عشايرحكايت دارد.
    بنا براعتقادات قلبي بافته هاي تهيه شده از پشم شتر تنها به عنوان جانماز و يا سفره آرد و نان مورد استفاده قرار مي گيرد.

غذاهای مناطق بیارجمند

غذاهایی که شاید اسمش را تا به حال نشنیده اید؛ شولی هویج، قروتو، غوره جوش، قاتِقی و غیره که به شیوه تهیه یکی از آنها اشاره می کنیم:

قاتِقی (Ghateghi) غذایی فوق العاده تندی است که یقیناً با اولین لقمه سوزش زیادی در دهان خود احساس خواهید کرد و ناخودآگاه در جستجوی یک لیوان آب خواهید بود، اما افسوس که خوردن آب هم چاره آن نیست! پس از چند لحظه تحمل ادامه خواهید داد و از طعم این غذای منحصر به فرد لذت خواهید برد شیوه پخت آن اینگونه است که ابتدا مقداری گردو، گشنیز خشک خرد شده و فلفل قرمز (مقداری بیشتر) را در هاونگ کوبیده، سپس پیاز داغ همراه با روغن را به مخلوط اضافه می کنند و در آخر کشک و ماست چکیده را کمی رقیق نموده و بروی آن می ریزند و آن را بروی حرارتی ملایم می جوشانند.
فلفل 25 گونه متعدد دارد که پنج گونه آن مورد استفاده است. این پنج گونه خود به 140 نوع تقسیم می ‌شود و اولین بار به وسیله هندی‌ها شناخته شد. دلیل ایجاد سوزش در دهان پس از خوردن فلفل، مولکولی به نام کاپسایسین (capsicin) است. جالب است بدانید این مولکول به قدری قوی است که اگر یک گرم از آن را در یک ظرف 10 لیتری آب حل کنید باز هم تندی خود را دارد. حتماً شما نیز این تجربه را داشته‌اید که با خوردن فلفل، دهان و زبانتان بسوزد، اما این حس سوزش گرچه کاملاً واقعی است، ولی هیچ اثری از سوختگی مانند تاول برجا نمی ‌گذارد. 

یخدان بیارجمند

 یخدان بیارجمند پس از مرمت و بازسازی توسط سازمان میراث فرهنگی

 یخدان بیارجمند مربوط به دوره قاجار است و در شهربیارجمند، ابتدای جاده خانخودی واقع شده و این اثر در تاریخ ۳۰ تیر ۱۳۸۴ با شمارهٔ ثبت ۱۲۲۷۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.                                                                                     

خانواده در جامعه روستایی ایران

 

 نگرش کلی

خانواده در جامعه روستایی ایران نه فقط محل انس و الفت زناشویی ، کانون پرورش کودک و مرکز انتقال بسیاری از میراث‌های فرهنگی ، ارزشها ، هنجارهای اجتماعی و عادات و رسوم و سنت‌های روستایی است، بلکه در عین حال یک نهاد اقتصادی به شمار می‌رود که بخش عمده‌ای از نیازمندیهای اساسی زندگی خانواده را از طریق تولید تامین می‌کند.

در واقع گروه کار و گروه خانوادگی در هم ادغام می‌شوند و اجتماع متشکل و به هم پیوسته‌ای را بوجود می‌آورند که اعضای آن به منظور تامین معاش خانواده فعالیت اقتصادی مشترکی دارند و همگی در ادامه حیات خانواده سهیم‌اند. خانواده روستایی هسته اصلی جامعه روستایی را تشکیل می‌دهد. به نظر می‌رسد که طبیعت خانواده‌های روستایی ، مهمترین عامل تشکیل دهنده خصیصه بارز گروههای روستایی به عنوان پدیده اجتماعی است و این امر تصویر کلی گروه‌های روستایی سراسر دنیا را به دست می‌آورد.

انواع خانواده روستایی در ایران

خانواده زارع

خانواده زارع از زمین زراعی بهره برداری می‌کند و پایه اصلی فعالیت اقتصادی آن متکی به زمین زراعی است و همین عامل سبب تشدید همبستگی میان اعضای خانواده می‌شود، میان خانوده‌های زارع از لحاظ میزان حق آبه ، کمیت و کیفیت زمین و شیوه تولید کشاورزی کم و بیش تفاوتهایی وجود دارد، و این امر در ساختار خانواده ، وظایف ، رفتارها و روابط متقابل میان افراد و جنبه‌های دیگر زندگی خانوادگی اثر می‌گذارد.

خانواده خوش نشین

خوش نشینان روستایی فاقد زمین زراعی‌اند و بر حسب چگونگی وضع اشتغال ، به گروه‌های متعددی تقسیم می‌شوند. خوش نشینان از لحاظ نوع اشتغال به گروه‌های عمده کارگران روستا ، سوداگران روستایی ، کاسب کاران ، کارکنان خدماتی ، افزارمندان و دامداران تقسیم شده‌اند، که هر کدام از آنها مشتمل بر چند گروه شغلی کوچکتر هستند.

اشکال خانواده روستایی از دید جامعه شناسان

خانواده هسته‌ای

به گونه‌ای از خانواده گفته می‌شود که از زن و شوهر بدون فرزند یا از زن و شوهر و فرزندان ازدواج نکرده تشکیل شده باشد.

خانواده گسترده

نوعی خانواده است که علاوه بر اعضای اصلی خانواده ، زن و شوهر و فرزندان و عروس یا داماد و نوه‌ها و سایر خویشاوندان را دربر گیرد. خانواده گسترده ممکن است سه نسل و یا بیشتر را شامل شود. میزان خانواده گسترده در جامعه روستایی ایران از جامعه شهری بیشتر است.

عوامل مرتبط با موجودیت خانواده در قشرهای روستایی

عامل اقتصادی

در پاره‌ای از مناطق روستایی و در میان برخی از قشرهای اجتماعی روستانشین که فعالیت‌های اقتصادی خانواده تنوع بیشتری دارد و یا در مناطقی که اقتصاد برنج حاکم است، خانواده غالبا در امور تولیدی به نیروی کار انسانی بیشتری نیاز دارد، در نتیجه تعدادی خانواده از نوع گسترده است که افراد زیادی را در بر می‌گیرد و گاهی حتی چهار نسل در کنار هم و زیر یک سقف زندگی می‌کنند و از منبع در آمد مشترکی تامین معاش می‌کنند. مسئله قابل توجهی که در این زمینه مطرح می‌شود، وجود وابستگی اقتصادی است. در این قبیل خانواده‌ها ، اعضا از نظر اقتصادی متکی به خانواده هستند و همگی زیر نظر رئیس خانواده به منظور حفظ و توسعه بهره برداری خانوادگی مشترکا فعالیت دارند.

عامل فرهنگی

کمبود و دشواری راههای ارتباطی ، دور بودن از شهرها و بالاخره انزوای فرهنگی برای پاره‌ای جوامع روستایی سبب شده است که بسیاری از ارزشها و هنجارهای اجتماعی محفوظ بماند و در این جوامع بر اثر وجود سنت اطاعت و فرمانبرداری کهتران از مهتران و در نتیجه سازگاری روانی افراد ، امکان زیست چند سال در کنار هم و زیر یک سقف میسر است. می‌توان گفت در این قبیل جوامع وجود خانواده گسترده با عامل فرهنگی نیز ارتباط دارد.

عامل همگرایی

در برخی جوامع روستایی و همچنین در میان پاره‌ای از گروه‌های اجتماعی ، قطع نظر از عوامل اقتصادی و فرهنگی ، عامل همگرایی ، عصبیت خویشاوندی و مذهبی نیز می‌تواند در موجودیت خانواده گسترده موثر باشد. در میان ترک‌ها و کردها همگرایی خویشاوندی به نسبت شدیدتر از دیگر گروه هاست، شاید همین عامل در موجودیت خانواده گسترده و بالابودن نسبی میزان آن در آذربایجان و کردستان تاثیر داشته باشد. در میان فرقه مذهبی اهل حق میزان خانواده گسترده به نسبت بالاست و این امر ممکن است با همگرایی و عصبیت مذهبی پیروان این فرقه ارتباط داشته باشد.

بعد خانواده روستایی

یکی از مهمترین کارکردهای خانواده روستایی سنتی تولید خانوادگی است. محصول تولیدی خواه برای فروش و خواه به منظور مصرف داخلی خانواده باشد، مستلزم فعالیت و کار مشترک همه اعضای خانواده است. خانواده روستایی سنتی بطور عمده نیروی کار موردنیاز تولیدات خانگی را از داخل تامین می‌کند. عضو خانواده به عنوان نیروی کار دارای ارزش است، هر چه نیروی کار بیشتر باشد، خانواده ارزش اجتماعی بیشتری در جامعه احراز می‌کند، هریک از اعضای خانواده به اندازه توانش در امر تولید فعالیت دارد و به اندازه نیازش استفاده می‌کند.

بدین ترتیب وسعت ابعاد خانواده روستایی سنتی را می‌توان به مثابه گونه‌ای ارزش اجتماعی در نظر گرفت، بنابراین فرزند بویژه پسر در خانواده دارای ارزش اجتماعی است و تا زمانی که خانواده روستایی به علت ضعف تکنولوژی به نیروی کار اعضایش متکی باشد بعد خانواده وسیع است و افراد زیادی را در بر می‌گیرد. بعد خانواده در میان قشرهای مختلف اجتماعی جامعه روستایی بر حسب پایگاه اجتماعی خانواده ، میزان زمین ، میزان حق آبه و در آمد خانواده و نیز در میان گروههای مختلف ایلی ، طایفه‌ای و مذهبی فرق می‌کند.

اطلاعات مربوط به سرشماری نفوس و مسکن دزیان در سال 1385

 

نام استان	سمنان
نام شهرستان	شاهرود
نام بخش	بيارجمند
نام دهستان	بيارجمند
نام آبادی	دزيان
وضع طبیعی آبادی	کوهستانی یا تپه ا

تعداد خانوار                                         ۸۷

 

 

جمعيت

200

مرد

84

زن

116

 

حمام عمومی

دارد

 

بهداشتیار	دارد
بهورز	دارد

 

برق

دارد

وضع سکونت آبادی

دارای سکنه دائمی

 

راه زمینی

جاده ی آسفالته

 

صندوق پست

دارد

 

دفتر مخابرات

دارد

 

دسترسی به وسیله ی نقلیه ی عمومی

دارد

 

مرد شاغل	60
زن شاغل	41
مرد بیکار	1
زن بیکار	0

 

دبستان

دارد

 

مسجد	دارد
امامزاده	دارد
سایر اماکن مذهبی	دارد

 

شورای اسلامی

دارد

 

شرکت تعاونی

دارد

آب لوله کشی

دارد

تصفیه آب

دارد

 

فروشگاه تعاونی	دارد
بقالی	دارد

کارواش شاهینی

موسسه خدماتي گلستان كار در سال 1364 درگرگان تاسيس گرديد و در ابتدا با شستشوي انواع خودروهاي سبك و سنگين كار خود را آغاز كرد. بعدها فعاليت خود را گسترش داده و در فضايي بزرگتر در حدود 2000 مترمربع فعاليت‌هاي جديد را شروع نمود كه از جمله ميتوان به فروش و پخش محصولـات مرتبط با خودرو و عرضه امكانات جانبي و داخلي خودرو در سطح استان‌هاي گلستان، مازندران و سمنان و همچنين اخذ نمايندگي‌هاي فروش از شركت‌هاي معتبر داخلي و خارجي اشاره نمود.

در حال حاضر در اين واحد حدود 22 نفر نيروي متخصص با مديريت آقاي حسن شاهيني مشغول ارائه خدمات هستند. در اين كاروش ارائه خدمات به دو صورت دستي و اتوماتيك انجامـ ميشود.

فدراسيون بوكس توجهي به مربيان استاني ندارد

حسن شاهینی در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاری فارس اظهار داشت: حسینی از شاگردان من است که در مسابقات قهرمانی جوانان آسیا توانست به مدال برنز برسد؛‌ اما حتی یک دور هم به اردوی تیم ملی دعوت نشدم.وی ادامه داد: معمولاً باید مربیان فعال در استان ها به شکل مقطعی هم شده به اردوهای تیم ملی بیایند تا بتوانند در جریان جزئیات کارهای فنی قرار گیرند؛ اما فدراسیون معمولاً از آنها دعوت نمی کند.

مربی گلستان با گله از فدراسیون گفت: یکی از شاگردانم مدال آور آسیایی است و انتظار داشتم که مدت کوتاهی در اردوهای تیم ملی حضور داشته باشم.وی به حضور گابریلف در گلستان اشاره کرد و افزود: او یک هفته در این استان می ماند و روزی 2 نوبت با بوکسورها تمرین می کند. برای حضور در مسابقات قهرمانی ایران از وجود این مربی اوکراینی نهایت استفاده را خواهیم برد.
شاهینی تاکید کرد: ما میزبانی رقابت های جوانان ایران را برعهده گرفتیم، از آنجا که گرگان در همان تاریخ میزبان مسابقات والیبال است مجبور شدیم این پیکارها را در گنبد برگزار کنیم.وی خاطرنشان ساخت: اگر گابریلف زودتر به گلستان می آمد به نفع ما بود و می توانستیم در مسابقات قهرمانی ایران موفق تر بوده و تعداد بیشتری را به اردوهای تیم ملی معرفی کنیم.
سرمربی گلستان حضور سرمربی اوکراینی تیم ملی جوانان را در استان های مختلف یکی از اقدامات مناسب فدراسیون عنوان کرد و افزود: اگر او بتواند چند روزی را در هر استان به آموزش بپردازد، بوکس ایران در آینده متحول می شود. گابریلف در مسابقات قهرمانی جوانان آسیا با 11 نفر 8 مدال کسب کرد که کارنامه موفقی بود.شاهینی درباره وضعیت استان از حیث امکانات بوکس گفت: ما سالن خوبی داریم که البته اداره کل تربیت بدنی آن را ساخته است.
تعداد مربیان و بوکسورها نیز در استان کافی هستند؛‌ اما از حیث مالی نیاز به کمک بیشتری از سوی فدراسیون داریم.

سیستم تقسیم آب

یادمان باشد که سیستم آبرسانی در میان ایرانیان به عنوان یک فرهنگ و سبک زندگی بسیار قابل توجه است. در این تصویر یک ساعت آبی را ملاحظه می کنید. یک قابلمه را پر از آب می کنند و یک کاسه که تهش سوراخ است را بر روی آب قرار می دهند. آب کم کم از طریق سوراخ وارد کاسه می شود و آن را پر می کند. هر وقت کاسه پر شد، یک سنگ کنار می گذارند. بنابراین هر کسی به اندازه حق آب خودش (حقابه)، از آب قنات استفاده می کند.

 میزان آب “دزیان”، بر اساس اِشتاق (اِشتاخ) است. هر اشتاق ۱۲ فنجان (همان کاسه ی بالایی) است. هر فنجان ۵ دقیقه است. هر ۵ دقیقه خودش به جرعه، نیمی، سه جرعه و یکی، تقسیم می‌شود. درواقع هر اِشتاق برابر با یک ساعت (۶۰ دقیقه) آب‌رسانی است. مدار آب در دزیان و روستاهای اطراف ۱۰ ،۱۲،۱۱ و۱۴ شبانه روز است.

شماري از گردشگران اولين جشنواره گردشگري سفر به مناطق روستایی بیارجمند

نخستين جشنواره گردشگری "سفر به توران" هشتم و نهم ارديبهشت ماه ۱۳۹۰ با حضور چشمگير گردشگران، تورليدرها، عكاسان ، خبرنگاران و ... در بخش بیارجمند شهرستان شاهرود برگزار شد.

 به گزارش روابط عمومي اداره كل ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان سمنان،گردشگران در روز افتتاحيه اين جشنواره در روستای قلعه بالا حضور يافتند و با بافت با ارزش روستای قلعه بالا كه داراي خانه هاي روستايي به شكل پلكاني است، آشنا شدند.

ساكنان روستاي قلعه بالا نيز با اجرای موسیقی محلی، چوب بازی، آواهای سرکویری ، عرضه سوغات، آش و نان محلی از گردشگران استقبال كردند.

در اين روز، گردشگران از نمایشگاه صنایع دستی این روستا بازدید و تولید زنده صنایع دستی را از نزديك مشاهده كردند .

 اقامت در خانه های روستایی از دیگر برنامه های این جشنواره بود.

بازدید از روستاهای گیور، دزیان و رضا آباد و پارک ملی توران همراه با دیدن گورخر آسیایی و زاغ بور، تپه هاي ماسه اي و ... از دیگر برنامه های این جشنواره بود كه مورد استقبال گردشگران و طبيعت گردان قرار گرفت.

بررسي كيفي آب در قنات‌هاي بيارجمند شاهرود

نويسنده‌گان:

[ مريم كياني ] - دانشجوي كارشناسي ارشد آب شناسي، دانشكده زمين شناسي، دانشگاه صنعتي شاهرود
[ غلامحسين كرمي ] - استاديار دانشكده زمين شناسي، دانشگاه صنعتي شاهرود

خلاصه مقاله:

منطقه مورد مطالعه در جنوب شرق شاهرود و در بخش بيارجمند، واقع شده است. در اين تحقيق، شش رشته مختلف از قنات‌هاي منطقه مورد بررسي قرار گرفت. به منظور بررسي كيفي آب قنات‌هاي منطقه بيارجمند از هدايت الكتريكي به عنوان مهم‌ترين معياري كه تحت تاثير زمين‌شناسي منطقه مي‌باشد، استفاده شده است. مقادير هدايت الكتريكي آب تمام قنات‌هاي مورد نظر در زمان‌هاي مختلف و در محل نمونه‌برداري اندازه‌گيري شده است. نتايج به دست آمده بيانگر اين مطلب مي‌باشد كه قنات‌هاي كوهستاني (يزدو، قلعه‌بالا و دزيان) نسبت به قنات‌هاي دشتي (دراني، دستجرد و قنات بزرگ) از هدايت الكتريكي كمتري برخوردار بودند. همچنين ملاحظه مي‌شود كه تغييرات هدايت الكتريكي در تمامي قنات‌هاي منطقه بسيار ناچيز است. 

ازدواج در روستاي دزیان

اون قدیما عروسی سه شبانه روز بوده که در روز اول جوونا به صحرا میرفتن و با 

الاغ به جمع کردن هیزم می پرداختن و اولین نفری که از صحرا بر میگشت یه

هدیه ای از طرف داماد میگرفت.و شب همان روز مراسم قند شکنان بود که همه

اقوام و فامیل رو به شام دعوت میکردن .نمیدانم ولی شاید در این بین واسه کل

مراسم قند میشکستن .

اون موقع که دختر خانم ها زیاد بیرون آفتابی نمیشدن از اول مراسم تا آخرش

توی خونه عروس یا داماد می موندن...

روز بعد که حنا رو آماده میکردن واسه شب حنا بندان.در این روز زن های فامیل

مشغول طبخ نان بودن واسه شام و ناهار.

شبش مراسم حنا بندان بود و ست و پای عروس و داماد رو حنا می بستن.

فردای آن روز عروس و داماد رو به حمام میبردن و بعد آن داماد را به پشت بام

میبردن و موهایش را کوتاه میکردن و از اونجا از خونه داماد

دستیمو((=خونچه))به خونه عروس میبردن شبش هم شب عروسی بود و شام

می دادن ولی نه به همه ،از هر خانواده بزرگ اون خونه میرفت.

و فرداش به اقوام و فامیل شام میدادن و بعد شام مراسم پاتختی بود که هر

کسی هدیه یا وجه نقدی به عروس داماد کمک میکردن 

امامزاده پيرمردان - طرود - شاهرود

امام زاده پيرمردان از نوادگان حضرت ابوالفضل (ع) به نام نورالله است كه در فاصله 20كيلومتري از روستاي طرود از توابع شهرستان شاهرود واقع شده است با توجه به اينكه طرود در ابتداي كوير واقع و داراي آب وهواي گرم و خشك است اطراف روستا از طرف شرق و غرب به فاصله 20كيلومتر كوهستاني و داراي آب و هواي معتدل وخشك است كه در گذشته مردم روستا هنگام تابستان و گرمي هوا به مناطق ييلاق كوهستانهاي اطراف كه داراي كلاته هاي زيادي است كوچ ميكردند كه امروزه با گسترش شهر نشيني ديگر از كلاته مذكور تنها براي تفريح و گردش كوتاه مدت استفاده ميشود و بعضا نيز متروكه گرديده است اما امامزاده پيرمردان با كرامات زيادي كه داشته و هم جذابيت محل آرامگاه زائران زيادي در طول سال از شهرستانهاي استان سمنان و گلستان و مسافرين استان اصفهان و يزد به زیارت این امامزاده مشرف میشوند. 

«پرواركشون»

هر فرهنگ و سرزميني بي شك ويژگي و شاخصه هاي فرهنگي منحصر به فرد و قائم به ذاتي دارند كه نمونه آن به لحاظ جنس در فرهنگ مشابه يافت نمي شود. به عنوان مثال، جشن آغاز سال نو در ميان همه ملل گرامي داشته مي شود اما نوع برگزاري و باور مردم هر منطقه نسبت به ديگر نقاط بسيار متغير و متفاوت است و اين امر هم سواي ويژگي هاي فرهنگي و اقليمي ريشه در اقتصاد آن سامان دارد. 

پرواركشون نيز از جمله آيين ها و رسم هايي است كه ريشه در اقتصاد منطقه دارد. يعني اگر اقتصاد و شيوه ارتزاق آنها به صورتي ديگر بود، بي شك اين رسم هرگز به وجود نمي آمد. پرواركشون «دزیانی ها» روستاهای منطقه «بيارجمند» شاهرود نيز تابع يكي از شيوه هاي اقتصادي منطقه يعني خرده دامداري منطقه است. البته اين نكته را نبايد فراموش كنيم كه استان سمنان و شهرهايي كه به نوعي شاهرگ هاي ارتباطي ميان ساير اقوام گوناگون در ايران هستند در تاثير گذاري و تاثير پذيري آيين ها و رسوم مختلف اعم از خاص و عام مي توانند نقش مهمي داشته باشند.

به همين منظور، اين منطقه گاهي به مناسبت هاي مختلف و به خاطر اشتراكاتي كه با خراسان و فرهنگ خراساني، با البرزو خرده فرهنگ هاي البرزي و حتي نمونه هاي مشابه كويري و مركزي ايراني دارند، گاهي مشاهده مي شود در مطالعات مردم شناسي و فرهنگي مورد غفلت واقع شده اند و آيين ها و رسم هاي منحصر به فردي مانند «پرواركشون» و... از نگاه عموم دورمانده است.
    بي شك همان طور كه گفته شد، رسم پرواركشون ريشه در اقتصاد منطقه دارد كه يكي از ويژگي اقتصادي مردم اين منطقه نوع دامپروري آنهاست، دامداري و گله داري در مناطق مختلف ايران داراي ساختارهاي پرورشي متفاوتي است. به عنوان مثال، مي توان به ييلاق و قشلاق كردن اكثر اقوام دامپرور ايراني مانند لرها، كردها، ترك ها و ديگر اقوام اشاره كرد كه خانواده ها و ايلات بنا به شرايط آب و هوايي و تهيه غذا و علف براي دام مجبور مي شوند سالي دو بار كوچ كنند و از مناطق سردسير در فصل سرد به مناطق گرمسير و در فصل گرم هم عكس آن عمل كنند.

 اما در مناطقي مانند گيلان، مازندران و تهران كه نشاني از ايل و عشيره در آن وجود ندارد، خانواده ها در روستاها ساكن مي مانند و افرادي به عنوان گالش و چوپان، گله را به هر جايي كه هوايي بهتر و علفي بيشتر داشته باشد، گسيل مي دهند اما در مناطق يادشده شاهرود كه در حاشيه كوير و انتهاي اقليم البرز شبز و خزري قرار دارد به علت كمبود علوفه و مراتع اكثر خانواده ها كه وسع مالي كمتري نسبت به خوانين دارند، تعداد انگشت شماري گوسفند را در خانه ها و حتي زير سايبان هاي پشت بام خانه هايشان پرورش مي دادند و همه ساله از اواسط پاييز و شروع فصل سرد اقدام به برپايي مراسم پروار كشون مي كردند.

مردم اين مناطق براساس يك سنت ديرين همه ساله براي تهيه آذوقه يك سال چندين گوسفند پروار شده را به همراه يك ميهماني فاميلي و خانوادگي قرباني مي كردند. ابتدا سهم ميهماني را كنار مي گذاشتند سپس باقي گوشت ها را براي آذوقه زمستاني و ديگر فصول فراوري مي كردند.

مردم روستا گوشت ها را در روغن و نمك سرخ يا قورمه مي كردند. بعد از قورمه شدن گوشت ها آنها را در شكمبه يا همان سيرابي گوسفند كه كاملاشسته و پاك شده بود مي ريختند و در جاي خشك و خنك خانه مي آويختند تا روغن كاملابسته شود و از فساد و نابودي در امان بماند و هرازگاهي هم در روزهاي مختلف اگر نيازي به آن داشتند قطعه اي از آن را جدا مي كردند و در غذاي مورد نظر مي ريختند. گفتني است در روزهاي پرواركشون، دو گونه نان پخته مي شود. يكي ناني كه بعد از پخته شدن قطعه قطعه مي شود و به روغن درون لاك هاي چوبي يا تاغارهاي سفالي كه به روغن قورمه آغشته هستند، اندوده مي شوند و در پايان ميهماني پرواركشون ميان ميهمانان پخش مي شود. نان ديگر اين مراسم نان «قليس» است كه شبيه نان بربري است.

طرز تهيه اين نان هم به اين صورت است كه از خمير بازمانده نان شب پرواركشون خميري شبيه به پيراشكي تهيه مي كنند و جزغاله هاي باقي مانده از روغن كشي دنبه گوسفند را در آن مي ريزند. پس از اين مرحله سر خمير را مانند پيراشكي به هم مي آورند و در ظرفي مخصوص تعبيه مي كنند و در تنور قرار مي دهند كه پس از پخته شدن نان آن را نيز در ميهماني در ميان ميهمانان تقسيم مي كنند. نان «قليس» گويا شكل اوليه نان بربري باشد. زيرا گفته مي شود شكل اوليه اين نان كه در برخي نقاط شمالي كشور به «قلاج» معروف است، توسط مغول ها به ايران آورده شد و به همين سبب به نان «بربري» معروف است. پرواركشون آيين و رسم مردم ضعيف و رعيت عصر فئوداليسم و نظام ارباب رعيتي بود و اين مردم براساس موقعيت و وضعيت اقتصادي خود به اين شيوه غذاي سالانه خود را تهيه مي كردند. زيرا اين آيين در ميان خوانين و فئودالان منطقه اصلارواج نداشت. زيرا آنها هروقت كه دوست داشتند مي توانستند در فصول مختلف سال گوسفندي را قرباني كنند.

درحال حاضر، مراسم پرواركشون نسبت به گذشته با رونق كمتري برگزار مي شود كه يكي از دلايل اين امر، وجود خشكسالي ديرپا در استان كويري سمنان است به طوري كه مي توان گفت دامداري را در اين منطقه تا حد بالايي نابود كرده و ديگر گسترش زندگي مدرن و افزايش سطح كيفي زندگي و امكانات است. زيرا به باور خيلي از اهالي با ورود برق و امكاناتي مانند يخچال ديگر نيازي به قورمه كردن گوشت نيست. اما هنوز اين آيين در ميان افرادي كه به سنت نياكان وفادار هستند، برگزار مي شود.

فطیر

مهمترین نان تفننی در بین مردم فطیر است. اندازه ، ضخامت و شکل آن همانند تافتون است و روغن،شیر ،شکر و زرد چوبه ترکیبات آن را تشکیل می دهد. فطیر معمولا در مراسم ،جشن ها و اعیاد پخته می شود.

آب دوغ ( اودو )

ماست (ترجیحاً ماست تازه) را در کاسه ای می ریزند و مقداری آب به آن اضافه می کنند ، پونۀ خشک شده یا نعناع و خیار نیز به آن اضافه کرده و مصرف می کنند. این غذا بیشتر در فصل گرما ( بهار و تابستان به عنوان ناهار) مصرف می شود.

آجار گیاه دارویی و خوراکی معطر

آجار، یک نوع سبزی است شبیه برگ های تره کمی باریک تر و تیره تر  با پیاز و برگهای رشته ای که به صورت خود رو، در زمینهای کشاورزی،مراتع وباغها سبز می شود. زمان رویش این گیاه دراسفندماه واوایل فصل بهار است. خاصیت این سبزی گرم بوده ومانند سیر، ضدعفونی کننده دستگاه گوارش است. کسانیکه این سبزی را می شناسند واز خاصیت آن اطلاع دارند دراین فصل سال، این گیاه راجمع آوری می کنند.

 درقدیم بیشتر، زنان دزیانی برای شب 4شنبه سوری وبرای تعطیلات عید وسیزده بدر، از این سبزی استفاده می کردند.

 این گیاه را می توان بعداز پاک کردن وشستن ،خرد کرده واز آن کوکوسبزی ، نان آجار و از سبزی آن برای درست کردن آش جوش باره یا آش میان پر،استفاده کرد. برای کوکو هم می توان این سبزی را به تنهایی استفاده کرد وهم با سبزی های دیگر مخلوط نمود.

برای تهیه آش میان پر خمیری که از نانوایی گرفته ایم و یا خودمان در خانه با آرد درست کرده ایم را با، وردنه پهن ونازک کرده وبا قیچی یا چاقو به تکه های کوچک برش میزنیم واز این سبزی داخل آن گذاشته لبه های خمیر را به هم فشار داده سپس هم می توان همان زمان که خمیر را درست می کنیم مانند آش های دیگر داخل آب جوش ریخته وبعد از چند دقیقه از روی اجاق گاز برداشته وپس از سرد شدن با ماست مخلوط کرده واستفاده کنیم وهم می توان این خمیر راخشک کرد وخشک شده آن را برای آش استفاده کرد. درقدیم، بانوان سبزواری آجار راخشک می کردند وبرای فصولی که این سبزی نبود ،خشک شده آن را با ماست مخلوط کرده، و یا استفاده های دیگر می کردند . برای پخت نان آجار، در قدیم، فقط آجار را خرد کرده، باخمیر مخلوط وپخت می کردند، اما به خاطر عطرخاصی که این گیاه دارد، شاید بعضی از کودکان تمایل زیادی به خوردن آن نداشتند، برای همین می توان به همراه آجار از پیاز وگوجه فرنگی سرخ شده به همراه گردوی خردشده، سیاه دانه، کنجد، کره، سرشیر وزردچوبه استفاده کرد که هم نان حاصل بسیار خوش طعم می شود وهم خاصیت غذایی آن بالا رفته وکودکان تمایل بیشتری به خوردن آن پیدا می کنند. درکل آجار را بیشتر از آنکه به خاطر عطروبوی آن باشد، به دلیل بهره مندی از فواید فراوان آن مورد استفاده قرار می دهند

---

گیاه درمنه

  نام علمی : Artemisia sieberi

درمنه دشتی به گویش بیابان نشینان «ترخ» شهرت دارد. این گیاه بوته ای بسیار معطر ، عنصر اصلی و غالب اجتماعات گیاهی در استپهای خشک و نپمه خشک کشور محسوب می شود.
ارتفاع این بوته بین 30 تا 50 سانتیمتر ، دارای انشعابات متعدد و متراکم که شکل کپه ای را به بوته می بخشد. درمنه دشتی از خانواده کاشنی(Compositae) بوده و تمام اندامهای هوایی گیاه اعم از ساقه ، برگها ، گل ، میوه و بذر دارای عطری بسیار تند و نافذ می باشد. این گیاه در خطوط همباران 100 میلیمتر به بالا به راحتی استقرار می یابد.
اغلب در خاکهای لومی، شنی و لومی رسی ایجاد رویشگاهای وسیعی را می نماید.   در عرصه های استپی بیابان به همراه سایر گونه های بیابانی و کم توقع مانند نسی، نتر و علف شور، اجتماعات گیاهی متنوعی را بوجود می آورد. این گیاه اگر چه در فصل بهار و تابستان بواسطه بوی عطر بسیار تند آن ، مورد استفاده چرای گوسفندان قرار نمی گیرد، ولیکن در فصل پاییز و زمستان ، زمانی که گیاه غرق در بذر می باشد.
توسط گوسفندان مورد چرا قرار می گیرد. درمنه دشتی از جمله بوته های بسیار سازگار به شرایط سخت بیابان محسوب می شود که علاوه بر مصارف علوفه ای ( در مراتع قشلاقی ) ، بوته ای بسیار مقاوم در مقابل فرسایش های بادی و نقش ارزنده ای را در حفاظت خاک این قاط بر عهده دارد.
در طی دهه اخیر، اهمیت اکولوژیکی این گونه با ارزش در عرصه های بیابانی تا حدودی مشخص شده و دستگاه اجرایی کشور ( منابع طبیعی) مراتع قشقلاقی را توسط این گیاه بذرکاری می کنند. تنها روش تکثیر گیاه توسط بذر می باشد. 

 

Medical part


برای مصارف دارویی از سرشاخه برگدار آن استفاده می شود. البته همه قسمتهای این گیاه دارای بوی معطری میباشند که از این عطر برای معطر ساختن منازل و علیه بیدزدگی استفاده می شود. 

مزاج گیاه
در دوم گرم و در سوم خشک/ گرم و خشک در سوم و بعضی در دوم گفته اند

خواص دارویی
مقوی، اشتها آور، بادشکن، معرق[2] / رفع دل پیچه ، درد سرین

پاک کننده زخمهای عفونی ، اولسر-التیام بخش- پانسمان ورم سرمازدگی-تسکین ورم و دمل-منع خوره و سودا (درمان قرحه) -درمان آکله(خوره)
مقوی معده- رفع تورم معده 
کرم کش- درمان انگلهای دراز و روده ای مثل کرمک- آسکاریس ( دمکرده)
درمان قاعدگیهای دشوار / درمان هضم سخت و سوهاضمه  
ایجاد اسهال – مدر -ریزش بول و حیض - باز کننده گرفتگی های مجاری- 
رویاندن موی ریش (روغن)-جلوگیری از ریزش مو (خاکستر+ روغن زیتون)-درمان کچلی
مفید در تب و لرز- تبهای مرکب 
علاج رمد (آب) - پرکردن گودی از اثر قرحه در چشم (خاکستر) –علاج چشم درد 
علاج دشوار نفسی و تنگی نفس
پادزهر نیش کزدم و رتیل و سم خوردگی و گزیدن عقرب و سموم سرد (ضماد)
کاهش قند ادرار/ تحلیل گازها / رفع سکسکه/  قاطع بلغم / مسهل اخلاط
درد مفاصل /  رفع استسقا

عوارض
مضر برای معده و عصب- سردرد آور- 
مایه دردسر- به زیان معده

اهداء ملک برای قرآن

بسم الله الرحمن الرحیم

المال و البنون زینة الحیوة الدنیا والباقیات الصالحات خیرعند ربک ثوابا و خیر أملا 46/ کهف

خانوده خیرقرآنی مرحوم حاج اسماعیل دزیانی ( بنا بر وصیت ایشان) وعلاقه وافر ورّاث محترم و محترمه ؛ یک باب آپارتمان به ارزش تقریبی 100 میلیون تومان را برای فعالیت های آموزشی و تعلیم و تربیت قرآنی به « مرکز تربیت معلم قرآن کریمه اهل بیت 'گرگان» زیر نظر حافظ محترم کل قرآن (حجة الاسلام حکیمی) اهداء کردند .